15 augustus 2026

Houtworm of boktor: wat vertellen die gaatjes je?

Ronde gaatjes of ovale gaten, vers boormeel of oud stof — zo bepaal je of de aantasting nog leeft en of het om constructiehout gaat.

Gaatjes in een balk of een kastdeur zeggen op zichzelf weinig over vandaag. Het zijn uitvliegopeningen: bewijs dat er ooit een kever uit is gekomen, niet dat er nú nog iets knaagt. De twee vragen die er wel toe doen zijn of de aantasting nog leeft, en of hij in een meubel zit of in hout dat iets draagt. Daarom begint houtworm- en boktorwerk met een inspectie en niet met een behandeling.

Kijk eerst naar vorm en formaat. Houtworm laat kleine, ronde gaatjes achter, van een speldenknop tot een luciferkop, met poederfijn en licht boormeel eronder; je vindt ze in meubels, trapdelen, vloerdelen en planken op plekken waar het hout vochtig is geweest. De huisboktor maakt grotere, duidelijk ovale gaten in naaldhout van de constructie — kapbalken, gordingen, zolderdelen — en zijn boormeel is groffer, met korrelige deeltjes ertussen. In een stille kamer is het knagen van boktorlarven soms hoorbaar.

Dan de vraag of het nog leeft. Vers boormeel is licht van kleur en voelt scherp; oud stof is grijzig en zit vastgekoekt. De test die je zelf kunt doen kost niets: veeg het hout schoon, leg een vel wit papier of een strook tape onder de gaatjes en kijk een paar weken later of er nieuw poeder ligt. Blijft het schoon, dan is de kans op een actieve aantasting kleiner; ligt er vers, licht poeder, dan knaagt er iets door. Prik daarnaast voorzichtig met een priem in verdacht hout: zakt de punt makkelijk weg, dan is er meer verdwenen dan je aan de buitenkant ziet.

Serieus wordt het bij constructiehout. Bij vloerbalken, een zoldervloer of een kapconstructie gaat het niet om een lelijk meubel maar om draagkracht, en dan hoort er iemand naar te kijken vóórdat je de vloer belast of gaat schuren en lakken — dat laatste sluit de gaatjes af en maakt de volgende meting onmogelijk. Koop je een oudere woning, vraag de inspectie dan aan vóór de overdracht: inspectie en behandeling kost € 200-750, en een rapport dat 'oude sporen, niet actief' zegt, is dat geld net zo goed waard. De banden per plaag staan in de prijsindex.